Unikameral Kemik Kisti (Basit Kemik Kisti) Nedir?

Çocuklarda Belirtileri Nelerdir, Tedavisi ve Takibi Nasıl Yapılır?

Unikameral kemik kisti (Basit Kemik Kisti, UKK), çocukluk çağında görülen en sık iyi huylu kemik lezyonlarından biridir. Çoğu zaman hiçbir belirti vermez ve başka bir nedenle çekilen röntgen filmlerinde tesadüfen fark edilir. Ancak bazı çocuklarda ilk bulgu, kemiğin zayıflamasına bağlı gelişen patolojik kırık olabilir.

Unikameral Kemik Kisti Nedir?

Unikameral kemik kisti, kemiğin içinde sıvı ile dolu tek odacıklı, iyi huylu bir kemik lezyonudur. En sık uzun kemiklerin büyüme plağına yakın olan metafiz bölgesinde gelişir.

Vakaların büyük çoğunluğu çocukluk ve ergenlik döneminde görülür. Erkek çocuklarda kızlara göre yaklaşık iki kat daha sık rastlanır.

En Sık Hangi Kemiklerde Görülür?

Unikameral kemik kisti en sık:

Üst kol kemiğinin (humerus) omuza yakın bölümü
Uyluk kemiğinin (femur) kalçaya yakın bölümünde görülür.

Daha nadir olarak diğer uzun kemiklerde de gelişebilir.

Özellikle kalçaya yakın femur yerleşimli kemik kistleri, kırık riski daha yüksek olduğu için daha yakından takip edilmelidir.

Unikameral Kemik Kisti Neden Oluşur?

Kesin nedeni bilinmemektedir. En çok kabul gören görüşe göre, büyüme plağı çevresindeki kemik yeniden yapılanmasındaki bir bozukluk nedeniyle kemik içindeki sıvının dolaşımı engellenir. Bunun sonucunda kemik içinde basınç artar ve zamanla sıvı ile dolu kistik boşluk oluşur.

Çocuklarda Unikameral Kemik Kistinin Belirtileri Nelerdir?

Birçok çocukta hiçbir yakınma görülmez.

Kemik kisti çoğunlukla;

Spor yaralanması sonrasında çekilen röntgende,
Omuz veya kalça ağrısı araştırılırken,
Başka bir nedenle yapılan görüntülemelerde

tesadüfen saptanır.

Ancak kist büyüyerek kemiği zayıflatırsa, küçük bir düşme veya hafif bir çarpma bile patolojik kırığa neden olabilir. Kırık oluştuğuda şu belirtiler görülebilir:

Ani başlayan şiddetli ağrı
Şişlik
Hareket kısıtlılığı
Dokunmakla hassasiyet
Kol veya bacakta şekil bozukluğu
Üzerine basamama veya kolu kullanamama

Tanı Nasıl Konur?

İlk değerlendirmede direkt röntgen filmi çoğu zaman tanı koydurucudur.

Röntgende tipik olarak;

Kemik içinde düzgün sınırlı boşluk,
İncelmiş ancak korunmuş kemik korteksi,
Büyüme plağına yakın yerleşim izlenir.

Patolojik kırık gelişmiş hastalarda görülen “Fallen Fragment (Düşen Kemik Parçası)” bulgusu, unikameral kemik kisti için karakteristik bir radyolojik işarettir.

Manyetik rezonans görüntüleme (MR) ise tanının kesinleştirilemediği veya diğer kemik tümörlerinden ayrım yapılmasının gerektiği durumlarda tercih edilir.

Unikameral Kemik Kisti Nasıl Tedavi Edilir?

Her kemik kisti ameliyat gerektirmez.

Düzenli Takip

Aşağıdaki hastalarda yalnızca takip yeterli olabilir:

Ağrısı olmayan çocuklar
Patolojik kırık riski düşük olan kistler
Üst kol kemiğinde bulunan küçük kistler

Bu hastalar belirli aralıklarla klinik muayene ve röntgen ile izlenir.

Cerrahi Tedavi

Tekrarlayan ağrı
Hızla büyüyen kist
Patolojik kırık gelişmesi veya yüksek kırık riski
Özellikle kalçaya yakın femur yerleşimli büyük kistler varlığında düşünülür.

Tedavi yöntemi; çocuğun yaşı, kistin büyüklüğü, bulunduğu kemik ve kırık riskine göre belirlenir.

Unikameral Kemik Kisti Tekrarlar mı?

Unikameral kemik kistlerinde tedavi sonrasında nüks (tekrarlama) görülebilir.

Bu risk özellikle büyüme çağındaki çocuklarda daha yüksektir. Bu nedenle cerrahi uygulanmış olsa bile düzenli ortopedik muayene ve radyolojik takip büyük önem taşır.

Sağlıkla ve bilgiyle kalın,

Prof. Dr. Bülent Dağlar