Bu önemli bir şey mi? Nedeni nedir? Nasıl düzelir?

Önemli bir şey mi?

Çocuklarda özellikle 10 yaş civarında ayak başparmaklarında belirginleşen dönüklük erişkinlerde de görülen halluks valgusa bağlı olabilir. Ayak başparmak tarak kemiğinin içe, parmak kemiğinin dışa dönmesi olarak fark edilen bu durum çocukluk çağında da ayak çevresinde sorunlara neden olabilir.

Sıklıkla ailesel yatkınlık söz konusudur. Yani ailede bir veya birkaç bireyde ilerleyen yaşlarla ortaya çıkmış/belirginleşmiş başparmak dönüklüğü vardır. Daha küçük yaşlarda fark edilen belirgin başparmak dönüklükleri kemik şekil farklılıklarına, bağ dokusu hastalıklarına veya birden fazla sistemi ilgilendirebilen sendromlara bağlı olabilir. Bu durumda “önemli mi” sorusunun cevabı çoğu zaman masumdur ancak eğer bahsettiğimiz sendrom, bağ dokusu hastalıklarına bağl ise evet olabilir şeklinde verilebilir.

Nedeni nedir?

Ailesel yatkınlıkla birlikte görülen çocukluk çağı halluks valguslarında sıklıkla tek ve belirgin bir neden yoktur. Diğer durumlarda özellikle ileri derecede bağ dokusu gevşekliği ile birlikte olan Ehler Danlos, Marfan veya Down sendromlarında eklem ilişkileri bağlardaki gevşeklik nedeniyle ilerleyici şekilde bozulur. Doğumsal birden fazla şekil bozukluğu ile birlikte olabilen durumlarda da ayak kemikleri etkilendiğinde ilerleyici ve sert halluks valgus görülebilir.

Nasıl düzelir?

Dinamik bir şekil bozukluğu olan çocukluk çağı halluks valgusunun kendiliğinden düzelmesi beklenmez. Esnek şekil bozukluklarında sıklıkla ameliyatsız tedavilerde ısrarcı olunur. Gerekiyorsa ameliyatların kemikleşmelerin tamamlanması sonrası veya tamamlanmasına yakın yapılması tercih edilir.

Ameliyatsız tedavide başparmak esnetme çalışmaları, ayak küçük kaslarının güçlendirilmesi ve dengelenmesi egzersizleri, parmak arası cihazlar, sıklıkla düz tabanlıkla birlikte olduğu için tabanlıklar kullanılabilir.

Sert şekil bozuklukları, hızlı ilerleyen dönüklükler, eklem yan ve alt tarafında ağrılı kızarıklık veya nasırın oluştuğu durumlar, sendromlara eşlik edenler, ileri eklem gevşekliği ile birlikte olanlar ameliyatlarla tedavi edilebilir. Tek bir ameliyat söz konusu değildir. Yapılan muayene ve analizlere göre sonunun hem mevcut halini düzeltecek hem de tekrar oluşmasını engelleyecek yöntemler birlikte kullanılır.

Sağlıkla ve bilgiyle kalın.

Prof. Dr. Bülent Dağlar

The post Kızımın ayak başparmaklarında dönüklüğü var. first appeared on Çocuk Ortopedisi Ankara.

Çocuğum spor sonrası topallıyor. Gece yatınca geçiyor. Bazen sabah kalkınca da oluyor, bazen olmuyor. Son iki üç aydır haftada en az iki üç kez tekrarladı bunun sebebi nedir? Ne yapmalıyım?

Özellikle okul çağında aktiviteleri artan çocuklarda sık rastlanılan şikayetlerden biri okul sonrası aksama olabiliyor.
Takım sporlarına katılan çocuklarda egzersizlerin yoğunluğu arttıkça görülme sıklığı da artabiliyor.
Aileler çocuklarının aksadığını görünce endişelenebiliyor. Özellikle ağrılı aksama endişeyi daha da arttırıyor.

Bu günlerde ailelerin büyük çoğunluğu bu sorunlarını ilk olarak AI uygulamalarına danışıyor.
Yoğun kullanılan iki AI ajanının başlıktaki soruya verdikleri cevabı sizler için aşağıda karşılaştırmalı olarak sunuyorum.

The post Çocuğum spor sonrası topallıyor. Ne yapmalıyım? first appeared on Çocuk Ortopedisi Ankara.

Büyüme kıkırdakları sadece çocuklarda bulunan ve kemiklerin uzunlamasına büyümesinde sorumlu özel bölgelerdir. Metabolik olarak çocuk iskeletinde en aktif bölgelerdir. Yüksek metabolik aktivite ve farklı hücre tiplerinin bir arada oluşu mekanik olarak iskeletin zayıf bölgeleri olmalarının nedenidir. Bu yüzden büyüme kıkırdağı kırıkları görece sık görülen ortopedik yaralanmalardır. Büyük bölümü masumdur ve basit yöntemlerle tedavi edilebilir. Küçük bir kısmında ise ileri dönük istenmeyen olay ihtimalini azaltmak ve işlevselliği en kısa sürede geri kazanmak için ameliyatlı tedaviler gerekebilir.

Hangi kırıklarda ameliyatlı tedavilerin gerekli olduğunu belirlemek fazladan yapılacak ameliyatları ve risklerinin önüne geçilmesi açısından önemlidir. Hangi kırığın ameliyat gerektireceği, genellikle kığın etkilediği büyüme kıkırdağı bölgesi ve yer değiştirme miktarı ile ilgilidir. Büyüme kıkırdağı kırıkları genellikle Salter Harris sınıflamasına göre tiplendirilir. Bu sınıflama tanımlama ve ileri dönük iyileşme ile ilgili beklentiler açısından önemli bilgiler verir.

Sıklıkla ameliyat (cerrahi redüksiyon ve fiksasyon) gerektiren büyüme kıkırdağı kırıklarını şu başlıklar altında toplamak mümkündür:

1. Salter-Harris Tip III ve Tip IV Kırıklar

Bu kırıklar “intra-artiküler” yani eklem içine uzanan kırıklardır.

• Kırık hattı eklem yüzeyini ve büyüme kıkırdağını dikey olarak kestiği için, milimetrik bir kayma dahi ileride hem erken kireçlenmeye hem de büyüme duraksamasına neden olur.
• Genellikle eklem yüzeyinde 2 mm’den fazla ayrılma (deplasman) varsa ameliyatlı tedavi önerilir.

2. Salter-Harris Tip V Kırıklar (Ezilme Tipi)

Büyüme plağının dikey bir baskı, kompresyonla, ezildiği durumlardır.

• Bu kırıklar genellikle ilk röntgende gözden kaçabilir ancak büyüme plağı hasar aldığı için cerrahi müdahale veya köprü kemik oluşumunu engelleyecek işlemler gerekebilir.

3. Kabul Edilebilir Sınırların Üzerindeki Kaymalar (Tip I ve II)

Tip I ve II kırıklar genellikle alçı ile tedavi edilebilir. Ancak şu durumlarda ameliyat gerekebilir:

• Düzeltilemeyen kırıklar: Kırık parçaları arasına yumuşak doku (periost, tendon) girdiği için elle yerine oturtulamıyorsa.
• Kararsızlık, Instabilite: Yerine oturtulsa bile alçı içinde tekrar kayma riski çok yüksekse (distal femur büyüme kıkırdağı kırıkları gibi).

4. Özel Bölge Kırıkları

Bazı bölgelerdeki büyüme kıkırdağı kırıkları, anatomik yapıları gereği neredeyse her zaman cerrahi müdahale ister:

• Distal Femur (Diz üstü): Bu bölgedeki büyüme potansiyeli çok yüksek olduğundan şekil bozuklukları çabuk gelişebilir. Çocuklarda kırık iyileşmesi sırasında kendiliğinden düzelme zaman aldığı için ve çevre bağlarda zorlanma veya diğer büyüme kıkırdaklarında farklı cevap nedeniyle ikincil şekil değişiklikleri oluşabilir. Bunun önüne geçilmesi için ameliyatlı tedavi eğilimi yüksektir.
• Humerus Lateral Kondil (Dirsek): Çocuklarda en çok ameliyat gerektiren büyüme plağı kırıklarından biridir; kaynama yokluğu (non-union) riski çok yüksektir.

5. Açık Kırıklar ve Damar Yaralanmaları

Kırığa eşlik eden bir damar hasarı veya sinir sıkışması varsa, ortopedik aciliyet nedeniyle ameliyatlı tedavi kaçınılmazdır.

Büyüme kıkırdağı kırıkları ve bu kırıklardan sonra gelişebilen büyüme kusurları ile ilgili youtube videomuzu bağlantıyı kullanarak izleyebilirsiniz.

https://www.youtube.com/watch?v=AA2eKeP7ChM&list=PLLVgjDNQSKnQZIpy8gsbiAmb9ZZdt1nm8&index=19

Sağlıkla ve bilgiyle kalın.

Prof. Dr. Bülent Dağlar

The post Büyüme Kıkırdağı Kırıkları Ameliyatı first appeared on Çocuk Ortopedisi Ankara.

Erken çocukluk döneminde görülen ayak parmağı şekil bozuklukları genellikle doğumdan itibaren fark edilir. Birçoğu sadece estetik bir kaygı oluştururken, bazıları ilerleyen yaşlarda yürüme güçlüğü veya ayakkabı giyme sorunlarına yol açabilir.

Sık görülen ayak parmağı şekil bozukluğu üst üste duran ayak parmaklarıdır. Ailesel yatkınlık söz konusudur. Diğer doğumsal anomalilerle birlikte olabilir.

Kıvrık Parmak (Curly Toe)

Genellikle 3. veya 4. parmağın komşu parmağın altına doğru kıvrılmasıdır. Çoğunlukla doğumsaldır ve tendon kısalığına bağlıdır. Çocukların bir kısmında zamanla kendiliğinden düzelir. Düzelmeyen ve ağrı yapan çocuklarda cerrahi işlem gerekebilir.

Üst Üste binen Beşinci Parmak (Overlapping Toe)

Ayak parmağın diğer parmağın üzerine doğru binmesi durumudur. Sıklıkla 5.parmakta ve iki taraflı olarak görülür. Bebeklik döneminde bandajlama ve atelleme denenebilir, ancak başarı oranı düşüktür. Ayakkabı giyimini zorlaştıracak düzeye gelirse cerrahi müdahale ile parmak normal pozisyonuna getirilir.

Üst üste binen parmak görüntüsü farklı nedenlerle ortaya çıkabilen bir durumdur ve gerekli olduğunda cerrahi tedavileri farklıdır. Bu nedenle erken dönemde doğru tanı önemlidir. Değerlendirmenin çocuk ortopedi yaklaşımı iyi bir ortopedi ve travmatoloji uzmanı tarafından yapılması gerekir.

Sağlıkla ve bilgiyle kalın.

Prof. Dr. Bülent Dağlar

The post Bebeğimin bazı ayak parmakları üst üste duruyor. first appeared on Çocuk Ortopedisi Ankara.

Çocuğunuzun ayak basışı farklı göründüğünde, sık düştüğünde ya da düz tabanlık fark ettiğinizde çoğu zaman ilk öneri şu olur: “Ortopedik ayakkabı alın.”

Peki gerçekten her çocuk için ortopedik ayakkabı gerekli mi? Kısa cevap: Hayır. Uzun cevap ise biraz daha detaylı.

Ortopedik ayakkabı nedir?

Ortopedik ayakkabılar:

amaçlayan özel tasarımlı ayakkabılardır. Ancak bu, her çocuğun bu ayakkabılara ihtiyaç duyduğu anlamına gelmez.

Çoğu çocuk için neden gerekli değildir?

Çünkü çocukların büyük bir kısmında görülen:

fizyolojik (normal) gelişim sürecinin parçası ve kendiliğinden düzelebilir durumlar olabilir. Bu durumlarda ortopedik ayakkabı kullanımı:

Hangi durumlarda ortopedik ayakkabı gerekebilir?

Ortopedik ayakkabı ancak uzman değerlendirmesiyleönerilmelidir. Örnek durumlar:

Bu durumlar azınlıktadır.

Ne zaman doktora danışmalısınız?

Çocuk ortopedisi yaklaşımı iyi olan bir ortopedi ve travmatoloji uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.

Çocukların bacak ve ayaklarındaki ortopedik sorunların bir bölümü ile ilgili aşağıdaki bağlantıları kullanarak daha fazla bilgiye ulaşabilir, youtube videolarını izleyebilirsiniz.

https://cocukortopediankara.com/cocugumun-bacaklari-parantez-gibi-duzelir-mi/

https://cocukortopediankara.com/cocuklarda-alt-ekstremite-rotasyonel-sorunlari/

https://cocukortopediankara.com/cocuklarda-ice-disa-basma/

https://cocukortopediankara.com/cocukluk-caginda-duz-tabanlik/

https://www.youtube.com/watch?v=XCj5lnJBOmg&list=PLLVgjDNQSKnQZIpy8gsbiAmb9ZZdt1nm8&index=17

https://youtube.com/playlist?list=PLLVgjDNQSKnQGQi6_SF6zepB4cRkURZF7&si=_v1IopA2pDWe8rlh

Sağlıkla ve bilgiyle kalın.

Prof. Dr. Bülent Dağlar

0 539 708 28 95

The post Ortopedik ayakkabı gerekli mi? first appeared on Çocuk Ortopedisi Ankara.

 Çocuğunuz ayakta durduğunda ya da yürürken bacaklarının parantez şeklinde göründüğünü fark ettiyseniz, bu durum sizi endişelendirmiş olabilir. Özellikle yürümeye yeni başlayan çocuklarda bu görünüm oldukça sık görülür.

Çoğu çocukta parantez bacak (O-bacak) büyümenin doğal bir parçasıdır ve zamanla kendiliğinden düzelir.

Parantez bacak (O-bacak) nedir?

Parantez bacak; ayakta durulduğunda:

• Ayak bilekleri birleşmesine rağmen
• Dizlerin birbirine yaklaşmaması durumudur.

Bacaklar dışa doğru kavisli görünür ve “O” harfi şeklini alır.

Parantez bacak kendiliğinden düzelir mi? Ne zaman düzelir?

Parantez bacak görünümü özel bir nedene bağlı olmadığında kendiliğinden düzelir.

• Çoğu çocukta 2–3 yaş civarında belirgin şekilde azalır
• 4 yaşına kadar büyük oranda düzelir

Bu süreçte özel ayakkabı, tabanlık veya egzersiz çoğunlukla gerekmez.

Parantez bacak varlığında ne zaman doktora başvurmalısınız?

Aşağıdaki durumlar varsa bir çocuk doktoru veya çocuk ortopedisine danışılmalıdır:

• Parantez görünümü tek bacakta belirginse
• Zamanla azalmak yerine artıyorsa
• Çocukta ağrı, topallama veya yürüme güçlüğü varsa
• 4 yaşından sonra belirgin şekilde devam ediyorsa
• Boy uzaması yavaşsa veya gelişim geriliği varsa

Bu durumlar altta yatan farklı bir soruna işaret edebilir.

Nadiren vitamin D eksikliği, diğer metabolik kemik hastalıkları veya yapısal sorunlar söz konusu olabilir. Bu yüzden iyi bir klinik muayene ve takip önemlidir.

Çocuğunuzun bacaklarında farklı bir durum sizde endişe yaratıyorsa çocuk ortopedi ve travmatolojisi alanında tecrübeli bir uzmandan fikir almanız muhtemel ilerleyici farklılıkları erken teşhis etmek ve daha kötü durumların önüne geçmek için en iyi yöntem olacaktır.

Sağlıkla ve bilgiyle kalın.

Prof. Dr. Bülent Dağlar

0 539 708 28 95

The post Çocuğumun bacakları parantez gibi, düzelir mi? first appeared on Çocuk Ortopedisi Ankara.

Kundak, bebek bakımında en eski ve en çok tartışılan yöntemlerden biridir. Kimi aileler için kurtarıcı, kimileri içinse tamamen zararlı olarak görülür. Kundak gerçekten zararlı mı, yoksa doğru şekilde kullanılması mümkün mü?

Kundak nedir, neden kullanılır?

Kundak; bebeğin kollarının ve bacaklarının sarılarak sabitlenmesi işlemidir. Amaç:

• Anne karnındaki sıkı ortam hissini taklit etmek
• İrkilme refleksini azaltmak
• Bebeğin daha sakin uyumasını sağlamak

Özellikle yenidoğan döneminde bazı bebeklerde uykuya geçişi kolaylaştırdığı ve bebekle sürekli ilgilenilmesini gerektirmediği için annelerin vücutsal olarak yoğun çalıştığı geçmiş dönemlerde yoğun kullanılmıştır.

Kundak zararlı olabilir mi?

Doğru kullanılmadığında risk oluşturabilir.

1. Çok sıkı kundak

• Kalça ekleminin doğal gelişimini olumsuz etkileyebilir
• “Kalça displazisi (çıkığı)” riskini artırabilir

2. Uzun süreli kundak kullanımı

• Bebeğin hareket özgürlüğünü kısıtlar
• Motor gelişimi yavaşlatabilir

3. Bebeğin dönmeye başlamasına rağmen kundaklamak

• Uyku sırasında boğulma riski oluşturabilir
• Özellikle yüzüstü dönme sonrası kundak tehlikelidir

Kundak hangi durumlarda güvenlidir?

Doğru biçimde uygulandığında kundak kısa süreli ve kontrollü olarak kullanılabilir.

Güvenli kundak için:

• Kalça ve bacaklar serbest hareket edebilmelidir
• Kundak çok sıkı olmamalıdır
• Sadece uyku öncesi ve kısa süreli kullanılmalıdır
• Bebek sırtüstü yatırılmalıdır

Kundak ne zaman bırakılmalı?

Genel öneriler:

• 2. aydan sonra kademeli olarak azaltılması
• Bebek dönmeye başladığında kesinlikle bırakılması

Her bebek farklıdır; bazı bebekler hiç kundak istemezken bazıları kısa süre fayda görebilir.

Kundak hakkında doğru bilinen yanlışlar

• ❌ “Kundak olmazsa bebek uyumaz”
• ❌ “Ne kadar sıkı olursa o kadar iyi”
• ❌ “Aylarca kundaklanabilir”

Bu inanışlar bilimsel olarak desteklenmez.

Yeni doğan bebeklerin kalça ekleminde normalleşme ilk 3 ayda devam eder. Bu süre içinde normal gelişimin olabilmesi için kalça eklemlerinin hareketli olması gerekir. Bu hareketi kısıtlayan her sebep kalçada gelişme geriliğine, daha da tehlikelisi kalçada gelişme sorunu olan bebeklerde kalçanın çıkmasına neden olabilir.

Şüphe duyduğunuz her durumda doktorunuza danışmak en doğru yaklaşımdır. Kuşkulanıldığında ülkemizde 2. Ayda yapılan kalça ultrasonografisi tetkiki daha önce yapılarak bebeğin kalça eklemi gelişiminin değerlendirilmesi önerilir.

Bebeklerde kalça displazisi (çıkığı) ve kalça ultrasonografisi ile ilgili videolarımızı aşağıdaki bağlantıları kullanarak izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi için;

0 539 708 28 95 numaralı telefondan ulaşabilir, whatsup üzerinden mesaj gönderebilirsiniz.

Gelişimsel Kalça Displazisi, GKD (eski adıyla kalça çıkığı), Nedir? Nasıl anlaşılır 

Bebeklerde gelişimsel kalça displazisi tedavisi ne zaman başlamalıdır?

Yeni doğan bebeklerde kalça ultrasonografisi ne zaman yapılır?

Bebeklerde ultrasonografi yapılmasını zararlı etkisi var mıdır?

The post Kundak yapmak bebeklerimiz için zararlı mı? first appeared on Çocuk Ortopedisi Ankara.

Bebeğimin ayakları içe dönük. Doktor çarpık ayak diye bir durum olduğunu söyledi. Bu durum kendiliğinden düzelir mi? Tedavisi nasıl yapılır? Tedavi sonrası tekrarlayabilir mi?

Pes ekinovarus (PEV), dünya genelinde en sık rastlanan ciddi kas-iskelet sistemi doğum kusurlarından biridir. Tedavi edilmediği takdirde kalıcı hareket kısıtlılığına ve yaşam kalitesinde ciddi düşüşe neden olabilen bu durum, çocuk ortopedi yaklaşımlarıyla yüksek başarı oranlarıyla tedavi edilebilmektedir.

Pes Ekinovarus Ne Demektir?

İdiyopatik pes ekinovarus, ayağın ve alt bacağın doğumda mevcut olan bir fiksasyonudur. Halk arasında “çarpık ayak” olarak da bilinen bu durum, bebeğin ayağının içe ve aşağı doğru dönük olmasıyla karakterize bir deformitedir.  Bu deformite dört ana bileşenden oluşur ve sıklıkla CAVE kısaltmasıyla tanımlanır:

• Cavus: Ayağın iç kavisinin normalden yüksek olması.
• Adductus: Ön ayağın içe doğru dönmesi.
• Varus: Topuğun içe dönmesi.
• Equinus: Ayağın bilekten aşağı doğru, parmak ucunda duracak şekilde yönlenmesi.

Bu sorun vakaların yaklaşık %50’sinde çift taraflı görülür ve erkek çocuklarda kız çocuklarına oranla yaklaşık 2 kat daha fazla rastlanır.

Neden Olur?

Pes ekinovarusun kesin nedeni hala tam olarak bilinmemekle birlikte, çok faktörlü (multifaktöriyel) bir kökene sahip olduğu kabul edilmektedir.

1. Genetik Faktörler: Aile geçmişi önemli bir rol oynar; bir çocukta PEV varsa kardeşinde görülme riski 35 kat artar. Tek yumurta ikizlerinde uyum oranı %32,5-35 civarındadır. PITX1-TBX4 ve HOX gen aileleri gibi uzuv gelişiminden sorumlu genlerin bu süreçte rol oynadığı düşünülmektedir.
2. Çevresel Faktörler: Hamilelik sırasında sigara kullanımı, anne adayının diyabetik olması veya obezite gibi faktörler riskle ilişkilendirilmiştir. Ayrıca erken amniyosentez (13. haftadan önce) ve oligohidramnios (amniyotik sıvının azlığı) gibi durumlar da risk faktörleri arasındadır.
3. Biyolojik Teoriler: Bazı araştırmalar, ayağın medial (iç) kısmındaki dokuların fibroproliferatif (bağ dokusu artışı) bir bozukluktan etkilendiğini ve bu durumun sertleşmeye neden olduğunu savunmaktadır.

Tedavisi Nasıl Yapılır?

Günümüzde pes ekinovarus tedavisinde dünya çapında kabul edilen “altın standart” Ponseti Metodu’dur. Bu yöntem cerrahi olmayan, konservatif bir yaklaşımdır ve üç ana aşamadan oluşur:

• Manipülasyon ve Seri Alçılama: Doğumdan sonraki ilk haftalarda başlanan, ayağın nazikçe düzeltilip her hafta değiştirilen diz üstü alçı uygulamasıdır. Genellikle 5 ila 8 alçı ile ayak istenen konuma getirilir.
• Aşil Tenotomisi: Vakaların %90-95’inde, topuk kordonunun (Aşil tendonu) kısalığı nedeniyle ayak tam olarak yukarı kalkamaz. Bu durumda lokal veya kısa süreli genel anestezi altında tendon küçük bir kesiyle rahatlatılır. İşlem sonrası son alçı 3 hafta boyunca kalır.
• Brace (Cihaz) Kullanımı: Alçılama bittikten hemen sonra ayakların pozisyonunu korumak için “boots and bar” adı verilen ortez uygulanır. İlk 3 ay günde 23 saat, sonrasında ise 4-5 yaşına kadar sadece uykuda takılır.

Tedavi Başarı Oranı Nedir?

Ponseti yöntemiyle tedavi edilen çocuklarda başarı oranı %90-95 civarındadır. Doğru uygulandığında bu yöntem, geçmişte uygulanan radikal cerrahi müdahalelere olan ihtiyacı %70’lerden %5-10 seviyelerine indirmiştir. Tedavisi başarılı olan çocuklar normal ayakkabı giyebilir, spor yapabilir ve ağrısız bir şekilde hareket edebilirler.

Tedavi Sonrası Tekrarlama İhtimali Var mı?

Evet, pes ekinovarusun doğası gereği nüks (tekrarlama) riski mevcuttur. Literatürde nüks oranları %8 ile %56 arasında değişmektedir. Tekrarlamanın en önemli nedeni cihaz (brace) kullanım protokolüne uyulmamasıdır. Cihazı kuralına göre kullanan ailelerde nüks oranı sadece %6 iken, uymayanlarda bu oran %80’e kadar çıkabilmektedir. Nüksün ilk belirtileri genellikle ayağın tekrar parmak ucuna doğru yönelmesi (ekinus) ve yürüme sırasında içe basmadır.

Tekrarladığında Neler Yapılabilir?

Eğer deformite tekrarlarsa şu yollar izlenir:

• Ponseti Yönteminin Tekrarı: Birçok durumda seri alçılama süreci baştan uygulanarak ayak tekrar düzeltilebilir.
• Tibialis Anterior Tendon Transferi (TATT): Yaklaşık 4 yaş civarındaki çocuklarda, yürüme sırasında ayağın içe çekilmesini önlemek amacıyla bir tendonun yeri ameliyatla değiştirilir.
• Cerrahi Müdahale: Konservatif yöntemler ve tendon transferleri başarısız olursa, daha kapsamlı yumuşak doku gevşetme ameliyatlarına başvurulabilir, ancak modern yaklaşımlarda bu durum nadirdir.

Pes ekinovarus, doğru bir ekip çalışması (doktor, ortez uzmanı ve aile) ve sabır gerektiren uzun soluklu bir süreçtir. Ailelerin cihaz aşamasındaki kararlılığı, çocuğun ömür boyu sağlıklı adımlar atabilmesinin anahtarıdır.

Pes ekino varus ile ilgli kısa videomuza bağlantıyı izleyerek ulaşabilirsiniz

https://youtu.be/pZiPS805JVc

Sağlıkla ve Bilgiyle kalın

Prof Dr. Bülent Dağlar

0 539 708 28 95

The post Pes Ekinovarus (Çarpık Ayak) first appeared on Çocuk Ortopedisi Ankara.

Oğlum/kızım spor yaparken dizi dönmüş. Şişlik ve ağrı nedeniyle dizini bükemiyor. Doktor dizinde menüsküs yırtığı var dedi. Çocuklarda menüsküs yırtığı olur mu? Çocuklarda menüsküs yırtığının tedavisi nasıl yapılır?

Çocuklarda da menüsküs yırtığı görülebilir. Genellikle menüsküs yırtıkları yetişkin ve sporcu hastalığı gibi düşünülse de, çocukluk çağında da karşımıza çıkabilir. Çocukluk çağında artan spor katılımı bu yaralanmanın görülme sıklığının artmasının önemli nedenlerinde biridir. Çocukluk çağında menüsküs yırtıklarının temel iki nedeni şu başlıklar altında incelenebilir:

1. Travmatik (Yaralanmaya Bağlı) Yırtıklar (Erişkin Tip)

Özellikle 10 yaşından büyük, aktif spor yapan çocuklarda görülür. Futbol, basketbol gibi ani dönüşlerin ve diz üzerine yük binmesinin yoğun olduğu sporlarda; dizin burkulması sonucu oluşur. Belirtileri yetişkinlerinkine benzer:

• Dizde ani ağrı ve şişlik.
• Dizin “kilitlenmesi” veya takılma hissi.
• Dizden gelen “klik” sesi.
• Dizi tam açıp kapatamama.

2. Doğuştan Gelen Yapısal Farklılık: Diskoid Menüsküs

Bu, çocuklarda menüsküs yırtığının en önemli ve özgün sebeplerinden biridir. Normalde menüsküsler yarım ay şeklindedir; ancak bazı çocuklarda doğuştan “dolunay” veya “disk” şeklinde, daha kalın ve geniş olabilirler. Diskoid menüsküs ile ilgili videoya bağlantıyı takip ederek ulaşabilirsiniz. https://youtu.be/8KYCDZZPhww?si=zVdSEkcPXCk2xNO7

• Neden Daha Kolay Yırtılır? Diskoid menüsküs normal menüsküse göre yapısal olarak daha zayıftır ve eklem içinde daha fazla yer kapladığı için sıkışmaya ve yırtılmaya çok daha müsaittir.
• Ne Zaman Fark Edilir? Genellikle 10 yaş öncesinde belirti vermeye başlar. Çocuk yürürken dizinden belirgin bir ses gelmesi (atlama sesi) tipik bir işarettir.

Çocuklarda Tedavinin Önemi

Çocuklarda menüsküsün kanlanması (beslenmesi) yetişkinlere göre çok daha iyidir. Bu nedenle:

• Onarım Şansı Yüksektir: Mümkün olduğunca menüsküsü almak yerine dikerek onarmak birincil hedeftir. Menisküsün korunması, çocuğun ileride erken yaşta kireçlenme (artroz) yaşamasını önlemek için kritiktir.
• Konservatif Tedavi: Küçük ve stabil yırtıklarda bazen sadece dinlenme ve fizik tedavi ile takip yapılabilir.
• Cerrahi: Eğer yırtık büyükse veya diskoid menüsküs ciddi ağrı/kilitlenme yapıyorsa, artroskopik (kapalı) yöntemle menüsküs şekillendirilir veya onarılır. Diskoid menüsküs tedavisinde uygulanan artroskopik şekillendirme işlemi ile ilgili videoya bağlantıyı izleyerek ulaşabilirsiniz. https://www.youtube.com/watch?v=ISBVgOMePZ0

Sağlıkla ve bilgiyle kalın.

Prof. Dr. Bülent Dağlar

The post Çocuklarda Menüsküs Yırtığı Olur mu? first appeared on Çocuk Ortopedisi Ankara.

Oğlum 3 ay önce düştü. Dirsekte basit bir kırık oldu. Alçı ile tedavi edildi. Alçı çıktıktan sonra dirsek hareketleri çok kısıtlı kaldı. Düzelmeyince gittiğimiz doktor dirseğine ekstra kemikleşme var dedi. Bu ne demek? Düzelir mi?

Yaralanmalar sonrası hareket kısıtlılığı çocuklarda nadir de olsa gelişebilir. Basit nedenleri olabileceği gibi daha zor tedavi edilen nedenleri de olabilir. Dirsek etrafında yumuşak dokularda oluşan kemikleşme heterotopik ossifikasyon olarak isimlendirilir.

Çocuklarda dirsek ekleminde Heterotopik Ossifikasyon (HO), kemiklerin normalde bulunmaması gereken yumuşak dokularda (kas, tendon, bağlar gibi) anormal bir şekilde kemik dokusu oluşması anlamına gelir. Bu durum, özellikle çocuklarda dirsek eklemi etrafında geliştiğinde, eklem hareket açıklığının kısıtlanmasına ve dirsek sertliğine yol açabilir.

Nedenleri

Çocuklarda dirsek ekleminde heterotopik ossifikasyon gelişiminin en yaygın ve önemli nedenleri şu başlıklar altında sıralanabilir:

1. Travma ve Yaralanmalar:
   • Dirsek Kırık ve Çıkıkları: Özellikle dirsek çevresi kırıkları (en sık suprakondiler kırıklar) ve çıkıklar HO gelişimi için yüksek risk taşır.
   • Yüksek Enerjili Yaralanmalar: Trafik kazaları, yüksekten düşmeler gibi ciddi travmalar.
   • Tekrarlayan Zorlamalar: Tekrarlayan zorlayıcı hareketler veya iyatrojenik (tedaviye bağlı) manipülasyonlar HO oluşumunu tetikleyebilir. Çocuklarda dirsek sertliğini gidermek için yapılan aşırı ve tekrarlayan zorlu pasif hareketler en temel tetikleyici nedenlerden biri olarak kabul edilir.
2. Sistemik Durumlar:
   • Merkezi Sinir Sistemi Hasarları: Kafa travmaları, omurilik yaralanmaları veya kkarbonmonoksit zehirlenmesi durumlar, özellikle çocuklarda HO riskini belirgin ölçüde artırabilir.
3. Genetik Faktörler:
   • Fibrodysplasia Ossificans Progressiva (FOP): Çok nadir görülen, genetik bir bozukluktur ve yumuşak dokularda ilerleyici ve yaygın kemikleşme ile karakterizedir.
4. Cerrahi Girişimler:
   • Dirsek travması nedeniyle yapılan ameliyatlar da HO gelişimine zemin hazırlayabilir.

Belirtiler

HO gelişimi genellikle travmadan sonraki 2 ila 12 hafta içinde başlar ve şu belirtiler görülebilir:

• Ağrı ve Şişlik: Etkilenen bölgede hassasiyet, şişlik ve ısı artışı.
• Hareket Kısıtlılığı: Dirsek hareket açıklığının giderek azalması, dirseği tam bükememe (fleksiyon) veya tam açamama (ekstansiyon) yaygındır.
• Sertlik: Dirsekte sertlik hissi.

Tedavi Yöntemleri

Tedavi yaklaşımı, HO’nun evresine, büyüklüğüne ve çocuğun hareket kısıtlılığı düzeyine göre değişir. Tedavide amaç, ağrıyı azaltmak ve eklem hareket açıklığını korumaktır.

1. Konservatif Tedavi (Cerrahi Dışı Tedavi)

Erken dönemde ve hafif vakalarda öncelikle cerrahi dışı yöntemler uygulanır:

1. İlaç Tedavisi:
   • Steroid Olmayan Anti-İnflamatuar İlaçlar (NSAİİ’ler): Ağrıyı ve iltihabı azaltmak için kullanılır. HO gelişimini önlemede ve ilerlemesini yavaşlatmada etkili olabilir.
   • Bifosfonatlar (Örn: Etidronat Disodyum): Kalsiyumun çökmesini ve kemik mineralizasyonunu engelleyerek HO oluşumunu durdurmak amacıyla erken aşamada kullanılabilir. İlaç bırakıldığında kemikleşmesi durmuş alanda yeniden kemikleşme izlenebilir.
2. Fizik Tedavi:
   • Ağrı ve şişlik geriledikten sonra başlanır.
   • Hedef: Dirsek hareket açıklığını yavaşça artırmak ve kas gücünü korumaktır. Çocuklarda aşırı zorlayıcı, tekrarlayan ve şiddetli pasif hareketlerden kaçınılması kritik öneme sahiptir, çünkü bu durum HO gelişimini tetikleyebilir.
3. Radyoterapi:
   • Özellikle cerrahi sonrasında HO nüks riskini azaltmak için nadiren ve düşük dozlarda kullanılabilir.

1. Cerrahi Tedavi

Cerrahiye genellikle, HO olgunlaştıktan sonra (genellikle travmadan sonra 6-12 ay beklenir, bu süre radyolojik olarak kemikleşmenin durduğu anlamına gelir) ve günlük yaşam aktivitelerini engelleyecek düzeyde ciddi hareket kısıtlılığı varsa başvurulur.

• Cerrahi Eksizyon (Rezeksiyon): Oluşan anormal kemik dokusu cerrahi olarak çıkarılır.
• Ameliyat Zamanlaması Önemi: HO’nun tam olarak olgunlaşması beklenebilir. Eğer kısıtlılık fazla ise cerrahi eksizyon daha erken de yapılabilir.
• Nüks Önleyici Önlemler: Cerrahi sonrasında HO’nun tekrar oluşmasını engellemek amacıyla NSAİİ veya radyoterapi gibi önleyici tedaviler uygulanabilir.

Sağlıkla ve bilgiyle kalın

Prof. Dr. Bülent Dağlar

The post Dirsek Ekleminde Heterotopik Ossifikasyon first appeared on Çocuk Ortopedisi Ankara.